Kullanıcı deneyimi neden önemli?
Kullanıcı deneyimi, sitenin güzel olup olmadığı değil; ziyaretçinin aradığını kaç adımda bulduğu meselesidir.
Kullanıcı deneyimi, ziyaretçinin aradığı bilgiye ne kadar hızlı ve ne kadar az çabayla ulaştığını belirler. Kurumsal sitelerde bunun doğrudan karşılığı vardır: sorusunun cevabını bulamayan ziyaretçi ya telefonu açar ya da rakibe gider. İyi deneyim görsel zevkle değil, bilgi mimarisi, okunabilirlik, hız ve form tasarımıyla kurulur.
Güzel olmak ile kullanışlı olmak aynı şey değil
Bir siteye bakıp "çok şık olmuş" demek kolay. Ama ziyaretçi o siteye bakmaya gelmiyor; bir işi halletmeye geliyor. Fiyat öğrenmek, teknik veriye bakmak, birini aramak, bir form doldurmak.
Kullanıcı deneyimi bu işin kaç adımda ve ne kadar tereddütle tamamlandığıyla ilgili. Çok şık görünen bir site, ürün kataloğuna üç tıkla ulaşılıyorsa kötü bir sitedir.
Deneyimi belirleyen beş karar
- Bilgi mimarisi. Hangi içerik nerede duruyor? Menü, firmanın iç organizasyon şemasını değil ziyaretçinin zihnindeki sırayı yansıtmalı.
- Okunabilirlik. Satır uzunluğu, satır aralığı, kontrast ve punto. Açık gri üzerine açık gri yazı, tasarım değil engeldir.
- Hız. Açılmayan sayfanın deneyimi yoktur. İlk anlamlı içeriğin 2,5 saniyenin altında görünmesi hedeftir.
- Form tasarımı. Her gereksiz alan dönüşümü düşürür. Zorunlu alanlar gerçekten zorunlu mu, hata mesajları anlaşılır mı?
- Tutarlılık. Aynı işi yapan bileşen her sayfada aynı görünmeli. Sürpriz, deneyimde iyi bir şey değil.
Kurumsal sitelerde en sık gördüğümüz hatalar
| Hata | Ziyaretçide yarattığı sonuç |
|---|---|
| Ana sayfada ne iş yapıldığı yazmıyor | Beş saniyede ayrılma |
| İletişim bilgisi yalnızca form | Telefon arayan ziyaretçi kaybedilir |
| Menüde kurum içi jargon | Ziyaretçi aradığı bölümü bulamaz |
| Her sayfada aynı genel metin | Arama motorunda da ziyaretçide de ayırt edilemez |
| Çok uzun form | Form terk edilir |
| Mobilde kesilen tablo ve görsel | Ziyaretçinin çoğunluğu mobilde; kayıp doğrudan |
| Referansların tarihi ve içeriği yok | Güven oluşmaz |
İkinci satır özellikle B2B tarafında kritik. Birçok kurumsal müşteri form doldurmak yerine telefon etmeyi tercih ediyor; telefonu gizlemek, bu müşteriyi kaybetmek demek.
Deneyim nasıl ölçülür
Beğeni öznel ama deneyim ölçülebilir. Pahalı araçlara gerek yok:
- Beş kişilik test. Sitenizi hiç görmemiş beş kişiye bir görev verin ("şu ürünün teknik verisini bul") ve izleyin. Sorunların çoğu ilk üç kişide çıkar.
- Core Web Vitals. LCP, INP ve CLS değerleri Search Console'da ücretsiz.
- Form terk oranı. Formu açan kaç kişi gönderdi?
- Sayfa başına kalma ve çıkış sayfaları. İnsanların hangi sayfada vazgeçtiğini görmek, neyi düzelteceğinizi söyler.
- Arama sorguları. Site içi arama varsa, aratılan kelimeler menünüzün eksiklerini gösterir.
Erişilebilirlik ile kullanıcı deneyimi aynı şeyin iki yüzü. Kontrast, klavye ile gezinme ve anlaşılır etiketler yalnızca engelli kullanıcı için değil; güneş altında telefonuna bakan ya da acelesi olan herkes için fark yaratıyor. Özel web tasarımı sayfasında bunu nasıl ele aldığımızı anlattık.
Bu konuda sıkça sorulanlar.
UX çalışması ayrı bir hizmet mi?
Mevcut sitemde UX iyileştirmesi yapılabilir mi?
Kullanıcı testi için kaç kişi gerekir?
Diğer yazılar.
AEO Nedir? Yapay Zekâ Aramalarında Görünür Olmak
AEO, yapay zekâ motorlarının cevabı üretirken sitenizi kaynak göstermesini hedefler. SEO'dan farkı ve somut olarak ne yapılması gerektiği.
Yazıyı oku ↗Özel YazılımHazır Web Sitesi mi, Özel Yazılım mı?
Hazır site kurucuları ve hazır temalar ne zaman yeterli, ne zaman engel olur? Karar vermenizi kolaylaştıracak somut ölçütler ve maliyet karşılaştırması.
Yazıyı oku ↗