AEO nedir, SEO'dan farkı ne?
Arama kutusuna yazılan sorunun cevabı artık çoğu zaman bir listeyle değil, bir paragrafla geliyor. Bu, sitenizin nasıl yazıldığını doğrudan ilgilendiriyor.
AEO (Answer Engine Optimization), içeriğin yapay zekâ destekli cevap motorları tarafından doğru anlaşılması ve cevabın kaynağı olarak gösterilmesi için yapılan optimizasyon çalışmasıdır. SEO sıralama ve tıklama hedeflerken AEO, modelin ürettiği cevabın içinde yer almayı hedefler. Temel gereklilikleri: JavaScript'siz okunabilir metin, kısa ve kesin cevap blokları, tablolaştırılmış veri ve tutarlı yapısal veri.
Ne değişti
Yirmi yıldır arama şöyle işliyordu: kullanıcı bir şey yazar, arama motoru on bağlantı listeler, kullanıcı birine tıklar. Siteniz bu zincirde "tıklanan bağlantı" olmak için yarışırdı.
Şimdi araya bir katman girdi. Google arama sonuçlarının üstüne yapay zekâ özeti koyuyor; ChatGPT, Gemini ve Perplexity ise doğrudan cevap üretiyor ve kaynaklarını dipnot olarak gösteriyor. Kullanıcı birçok soruda hiçbir siteye tıklamıyor.
Bu, trafiğin bir kısmının kaybolması anlamına geliyor — ama aynı zamanda yeni bir görünürlük biçimi doğuyor. Bir kullanıcı "İstanbul'da özel yazılım yapan ajanslar" diye sorduğunda cevabın içinde adınızın geçmesi, onuncu sırada çıkmaktan daha değerli.
SEO ile AEO arasındaki fark
| SEO | AEO | |
|---|---|---|
| Hedef | Sıralama ve tıklama | Cevapta kaynak gösterilmek |
| Başarı ölçüsü | Tıklama, gösterim, sıra | Alıntılanma, marka sorgusu artışı |
| İçerik uzunluğu | Genellikle uzun | Uzunluk değil kesinlik önemli |
| Kritik biçim | Başlık ve iç bağlantı | Kısa cevap blokları, tablolar, listeler |
| JavaScript | Riskli ama çoğu zaman taranır | Yüksek risk; metin HTML'de olmalı |
| Yapısal veri | Zengin sonuç için | Varlık tanımı için kritik |
Önemli nokta: bunlar birbirinin alternatifi değil. AEO için yaptığınız her şey SEO'ya da yarar. Tersi her zaman doğru değildir — anahtar kelime yoğunluğuna oynayan bir metin, bir dil modeli için güvenilir kaynak olmaz.
Modeller sitenize bakarken neye bakıyor
Dil modelleri sayfanızı bir insan gibi okumuyor. Üç şeye bakıyorlar:
- Metin gerçekten orada mı? Sayfanın HTML'inde duran metni okurlar. JavaScript ile sonradan eklenen içeriği çoğu zaman göremezler.
- Cevap çıkarılabilir mi? Bir soruya karşılık gelen net bir paragraf, bir tablo satırı ya da bir liste maddesi arıyorlar. Beş paragraf süren bir anlatıdan cevap çıkarmak zor ve riskli.
- Kaynak kim? Sayfanın hangi kuruma ait olduğunu, o kurumun ne iş yaptığını ve nerede olduğunu anlamaları gerekiyor. Yapısal veri tam olarak bunun için var.
Pratikte en sık gördüğümüz hata: İçeriğin sekme, akordiyon ya da karusel bileşenleri içinde JavaScript ile yüklenmesi. Ziyaretçi görür, Google çoğu zaman görür, dil modelleri sıklıkla göremez. Bir sitenin AEO performansını en çok düşüren tek teknik karar budur.
Somut olarak ne yapmak gerekiyor
Her sayfaya bir cevap bloğu koyun
Sayfanın ana sorusunu 40–70 kelimede, tam cümlelerle cevaplayan bir paragraf. Sayfanın başında, başlıktan hemen sonra.
Başlıkları soru diline çevirin
"Hizmetlerimiz" yerine "Hangi hizmetleri veriyoruz". İnsanların gerçekten sorduğu soruyla aynı kelimeleri kullanın.
Veriyi tabloya alın
Fiyat, kapsam, karşılaştırma ve teknik özellikler düz metin yerine tabloda dursun. Modeller tablodan veri çıkarmakta çok daha güvenilir.
Yapısal veriyi tek bir graf hâline getirin
Organization, WebSite, WebPage, Service ve FAQPage düğümleri birbirine @id ile bağlı olmalı. Dağınık ve birbirine bağlanmayan schema, hiç olmamasından az farklıdır.
JavaScript bağımlılığını kırın
Sayfayı JavaScript kapalı açın. Okuyamadığınız her metin, bir modelin de okuyamadığı metindir.
llms.txt ekleyin
Sitenin yapısını düz metin olarak anlatan dosya. Henüz standart değil ve her model okumuyor; maliyeti düşük olduğu için yine de eklemeye değer.
Bu listede teknik olmayan tek madde ikincisi, ama en çok ihmal edileni o. Kurum içi jargonla yazılmış başlıklar — "çözüm ortaklığı", "360 derece yaklaşım" — hiçbir sorguyla eşleşmez.
AEO nasıl ölçülür
Dürüst cevap: henüz SEO kadar net ölçülemiyor. Arama konsolu gibi bir panel yok. Takip edebileceğiniz üç sinyal var:
- Marka sorgusu artışı. İnsanlar cevapta adınızı görüp sonra doğrudan firma adınızı aratıyorsa, Search Console'da marka sorgularında artış görürsünüz.
- Örnek sorgu testi. Sektörünüzle ilgili 10–20 soruyu belirleyip ayda bir farklı modellerde sorun ve kaynak gösterilip gösterilmediğinizi kaydedin.
- Doğrudan trafik ve dönüşüm. Modelden gelen ziyaretçi genellikle doğrudan trafik olarak görünür ve niyeti yüksektir.
Ölçümün zayıf olması çalışmanın değersiz olduğu anlamına gelmiyor. AEO için yapılan işlerin neredeyse tamamı — temiz HTML, hız, yapısal veri, net içerik — zaten klasik SEO'nun da işine yarıyor. Yani kötü senaryoda bile kaybetmiyorsunuz.
Bu konuda sıkça sorulanlar.
AEO, SEO'nun yerini mi alıyor?
llms.txt gerçekten işe yarıyor mu?
Yapay zekâ botlarını engellemeli miyim?
Mevcut sitemde AEO çalışması yapılabilir mi?
Diğer yazılar.
Hazır Web Sitesi mi, Özel Yazılım mı?
Hazır site kurucuları ve hazır temalar ne zaman yeterli, ne zaman engel olur? Karar vermenizi kolaylaştıracak somut ölçütler ve maliyet karşılaştırması.
Yazıyı oku ↗RehberKurumsal Web Sitesi Yaptırırken Nelere Dikkat Edilmeli
Teklif almadan önce netleştirilmesi gereken başlıklar, sözleşmede aranacak maddeler ve yenileme projelerinde en pahalıya mal olan hatalar.
Yazıyı oku ↗